Strona główna

Ciekawostki

Rocznice

Postacie

Daty

Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 w Zułowie na Litwie, w rodzinie o tradycjach patriotycznych. Ojciec, Józef Wincenty (1833–1902), był podczas powstania w 1863 komisarzem Rządu Narodowego na powiat rosieński, matka – Maria z Billewiczów (1842–1884) – pochodziła ze znanego rodu szlacheckiego herbu Mogiła. Rodzice zawarli związek małżeński bezpośrednio przed powstaniem. We wrześniu 1884 zmarła ciężko chora od lat Maria Piłsudska. Rok później Józef zdał maturę (najlepsze oceny z historii – czwórka i geografii – piątka, najsłabsze – z języków, z wyjątkiem francuskiego). Jesienią rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Charkowskim. 22 marca 1887 Józef Piłsudski został aresztowany pod zarzutem udziału w spisku na życie cara, którego autorami byli członkowie Frakcji Terrorystycznej Narodnej Woli. Do Wilna Piłsudski powrócił 1 lipca 1892. Tam wstąpił do ruchu socjalistycznego, będąc początkowo wileńskim korespondentem czasopisma konspiracyjnego Przedświt, pisząc pod pseudonimem Rom. Od lutego 1893, w ramach PPS, uczestniczył także w pracach tzw. Litewskiej Sekcji PPS, skupiającej prócz niego jeszcze innych działaczy z Wilna. W tym okresie utrzymywał kontakty z członkami Zagranicznego Związku Socjalistów Polskich. W 1894 został wybrany na przedstawiciela Sekcji Litewskiej w nowo powstałym Centralnym Komitecie Robotniczym PPS (CKR PPS) i został redaktorem naczelnym Robotnika.

 

Jan Henryk Dąbrowski urodził się w Pierzchowcu pod Bochnią 29 VIII 1755 r. Pochodził z rodziny o wielkich tradycjach patriotycznych. Dziadek Dąbrowskiego uczestniczył w bitwie pod Wiedniem 1683 r. u boku Jana III Sobieskiego. Jest to jeden z najpopularniejszych polskich postaci historycznych. To o nim śpiewamy w hymnie narodowym "Marsz, marsz Dąbrowski...". Karierę wojskową rozpoczął w wieku 16 lat. Po wielu latach służby w armii saksońskiej powrócił do kraju i rozpoczął służbę w polskim wojsku. W czasie powstania Kościuszkowskiego wyróżnił się w walkach o Warszawę i został mianowany generałem. W 1796 r. wyjechał na zachód, gdzie doprowadził do utworzenia Legionów Polskich. Zmarł 6 VI 1818 r. w Winnogórze. Był uczciwym i sumiennym żołnierzem niezłomnym patriotą i wzorowym ojcem rodziny. Los jednak wielokrotnie wiązał go z Wielkopolską, gdzie osiadł na stałe i gdzie odnalazł miejsce swojego spoczynku. Do dzisiaj Jan Henryk Dąbrowski jest związany z całą Polską swymi czynami niepodległościowymi i tekstem naszego hymnu narodowego.

 

 

Tadeusz Kościuszko urodził się w Mereczowszczyźnie na Polesiu w rodzinie średnioszlacheckiej. Uczył się u pijarów w Lubieszowie, w latach 1765-69 póżniej w Szkole Rycerskiej w Warszawie. Po zakończeniu nauki został wysłany jako stypendysta królewski do Paryża, gdzie uzupełnił wiedzę, m.in. w zakresie inżynierii wojskowej. Do kraju powrócił na krótko w 1774 r. Później wyjechał do Ameryki Północnej. Wziął tam udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych; szybko awansował na generała brygady. W 1777 r. odznaczył się przy oblężeniu Saratogi i otrzymał honorowe obywatelstwo Stanów Zjednoczonych. W 1784 r. Kościuszko powrócił do polski i osiadł w swym majątku Siechnowice. Reformy polityczne Sejmu Czteroletniego i aukcja wojska umożliwiły mu wejście do służby polskiej w stopniu generała majora. W czasie kampanii w 1792 r. wyróżnił się w bitwie pod Dubienką nad Bugiem (18 VII), podczas której udało mu się powstrzymać ataki armii rosyjskiej. Otrzymał wówczas od króla order "Virtuti militari". Kiedy Stanisław August przystąpił do konfederacji targowickiej, Kościuszko wraz ze swoim zwierzchnikiem, księciem Józefem Poniatowskim, planował porwanie króla do obozu armii koronnej i kontynuowanie walk z Rosją. Ostatecznie wraz z księciem Józefem i większością generalicji podał się do dymisji i wyjechał z Polski do Drezna, a potem do Lipska, skąd dowodził pracami powstańczymi. Następnie wziął bezpośredni udział w insurekcji dostał się pod jej koniec do niewoli rosyjskiej, Został z niej uwolniony w 1796 r. przez cara Pawła I i wyjechał do Stanów Zjednoczonych, następnie do Francji, gdzie włączył się do prac republikańskiego odłamu emigracji polskiej. Przeciwny wiązaniu sprawy polskiej z Napoleonem I, odmówił mu w 1806 r. współpracy, podobnie jak w 1815 r. carowi Aleksandrowi I. Osiadł w Solurze (Szwajcaria), gdzie zmarł. Jego zwłoki spoczywają na Wawelu.

 

Dalej